واحد خبر mobile.ir : اعضای پارلمان اروپا روز پنجشنبه 11 می 2023 (21 اردیبهشت 1402) با 54 رأی موافق، 18 رأی مخالف و 17 رأی ممتنع، لایحه‌ای را در راستای حمایت از مصرف‌کننده و مقابله با سبزشویی (greenwashing) به تصویب رساندند. کمک به مصرف‌کننده در انتخاب بهترِ محصولات سازگار با محیط زیست و همچنین تشویق کمپانی‌ها به ارائه محصولات بادوام‌تر و پایدارتر، از مهم‌ترین اهداف این لایحه برشمرده شده‌اند. به موجب شیوه‌نامه‌ای که به تصویب رسیده، از این به بعد طرح ادعاهای کلی در حوزه محیط زیست – از جمله برچسب‌هایی مثل «سازگار با محیط زیست»، «طبیعی»، «زیست تخریب‌پذیر»، «اقلیم خنثی» و «اکو» – بدون ارائه شواهد دقیق، ممنوع خواهد بود.

از دیگر اهداف این شیوه‌نامه، وضع ممنوعیت برای ادعاهای زیست‌محیطی است که صرفا بر مبنای طرح‌های خنثی کردن کربن مطرح می‌شوند. دیگر اقدامات گمراه‌کننده‌ای که از سوی پارلمان اروپا ممنوع شده‌اند عبارتند از: طرح ادعا درباره کل محصول در حالی که آن ادعا صرفا برای بخشی از آن صدق کند و یا طرح ادعاهایی مثل تعیین بازه زمانی برای دوام آوردن یک محصول و یا اینکه یک محصول می‌تواند تحت سطح مشخصی از شدت و فشار مورد استفاده قرار بگیرد. اعضای پارلمان اروپا به منظور ساده‌سازیِ اطلاعات مربوط به محصولات، به دنبال اجرای شیوه‌نامه‌ای هستند که به موجب آن، کمپانی‌ها فقط اجازه استفاده از برچسب‌های مرتبط با دوام محصول را خواهند داشت، آن هم به شرطی که در اثبات ادعای خود به تأییدیه‌های رسمی یا مجوزهای دولتی استناد کنند.

به منظور افزایش عمر محصولات، پارلمان اروپا به دنبال آن است تا آن دسته از ویژگی‌های طراحی که عمر محصول را محدود کرده و یا منجر به اختلال در عملکرد آن می‌شود را ممنوع کند. به علاوه، تولیدکنندگان باید محصول خود را به‌گونه‌ای به تولید برسانند که اگر آن را با قطعات یدکی، اقلام مصرفی و یا لوازم جانبی ساخت سایر کمپانی‌ها (مثل شارژرها یا کارتریج‌های جوهری) استفاده کنند، این امر بر عملکرد محصول تأثیر منفی نداشته باشد.

در راستای کمک به مردم در جهت انتخاب کالاهای بادوام‌تر و قابل‌تعمیر، مصرف‌کنندگان باید قبل از هر گونه خرید، از محدودیت‌های تعمیراتی محصول با خبر شوند. همچنین، طبق پیشنهاد اعضای پارلمان، برچسب گارانتی محصولات علاوه بر طول مدت قانونی گارانتی، باید مدت زمان تمدید گارانتی – که از سوی تولیدکننده ارائه می‌شود – را نیز در بر داشته باشد. این برچسب جدید می‌تواند کالاهای باکیفیت را از دیگر کالاها متمایز کرده و انگیزه‌ای برای کمپانی‌ها شود که تمرکز خود را روی افزایش دوام کالا بگذارند.

بیلانا بورزان (Biljana Borzan)، نایب رییس «ائتلاف پیشتاز سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها» در پارلمان اروپا، در رابطه با مصوبه جدید این پارلمان می‌گوید: «صنعت دیگر از ساخت کالاهای مصرفی که به محض اتمام گارانتی خراب می‌شوند، سود نخواهد برد. اطلاعات مربوط به آپشن‌ها و هزینه تعمیرات، باید به شکل واضحی در اختیار مصرف‌کنندگان قرار بگیرد. برچسب‌های محصولات، به شهروندان این آگاهی را خواهند داد که کدام کالاها برای دوام بیشتر تضمین شده‌اند و تولیدکنندگانی که کالاهای آنها بادوام‌تر است سود خواهند برد.» به گفته بورزان، به زودی فضای آشفته ادعاهای کذب زیست‌محیطی به پایان رسیده و تنها ادعاهای اکولوژیکی دارای تأییدیه، مجاز خواهند بود.

یکی از تغییراتی که بحث داغی پیرامون آن در پارلمان اروپا شکل گرفته آن است که احتمالا کسب‌وکارهایی که بر مبنای طرح‌های خنثی کردن کربن، ادعای خنثی بودن دارند با ممنوعیت مواجه خواهند شد، زیرا طرح‌های خنثی کردن کربن (مثل کاشت درختان برای جبران دی‌اکسید کربن گسیل‌شده) همیشه بازدهی لازم را نداشته و برای اینکه بتوانند به طور کامل اثر کربن تولیدشده را از بین ببرند، به زمانی طولانی نیاز دارند.

چندی پیش، گاردین نتایج یک تفحص 9 ماهه درباره اثر خنثی‌سازی کربن توسط جنگل‌های بارانی در مجموعه Verra را منتشر کرد که یکی از مهم‌ترین صادرکنندگان گواهی‌های مرتبط با کربن در دنیا به شمار می‌رود. این تفحص نتایج شوکه‌کننده‌ای را به همراه داشت: بیش از 90 درصد از طرح‌های خنثی‌سازی کربن توسط جنگل‌های بارانی، به معنای واقعی کلمه منجر به کاهش کربن نشده و به احتمال زیاد فاقد ارزش هستند.

همزمان با وضع قوانین مذکور در پارلمان اروپا، نهادهای نظارتی این قاره (از جمله Advertising Standards Authority در بریتانیا) نیز سخت‌گیرتر شده و آژانس‌های تبلیغاتی را با محدودیت‌هایی مواجه کرده‌اند. به گزارش گاردین، اعضای آژانس‌های تبلیغاتی در هنگام مشاوره دادن به مشتریان درباره ادعاهای زیست‌محیطی، به ناچار باید با تیم‌های حقوقی خود نیز مشورت کنند، چرا که در صورت وجود ادعاهای زیست‌محیطی دروغین در تبلیغات، ممکن است با جریمه و حتی ممنوعیت تبلیغ در برخی کشورها مواجه شوند.